Vorig jaar was er op onze school een panelgesprek rond ADHD. Gezien de hoeveelheid mensen die hier op af kwam, mochten we gerust spreken van een zéér geslaagde avond. Omdat autisme ook geregeld voorkomt op onze school en nog tal van mensen met misverstanden  zitten i.v.m. dit onderwerp, is het misschien ook eens wenselijk een tipje van deze sluier op te lichten.

Wat is autisme ?

-         Autisme is een ontwikkelingsstoornis die op heel indringende wijze de ontplooiing van iemand remt. Mensen met autisme ontwikkelen vaak niet alleen trager, ze ontwikkelen vooral anders. Autisme is anders dan een verstandelijke handicap, al gaat autisme vaak gepaard met een bijkomende ontwikkelingsachterstand. Maar er is ook een minderheid die normaal tot zelfs hoogbegaafd is.

-         Autisme is een handicap met vele gezichten. En het is een handicap die niet meteen zichtbaar is. Het anders zijn van mensen met autisme gaat vaak schuil achter een gewoon uiterlijk; soms hebben ze zelfs verrassende talenten zoals bv. bij Wim die zich uren kan bezighouden met landkaarten en bijna alle hoofdsteden uit het hoofd kent. Maar…. wie samenleeft met iemand met autisme, merkt al gauw dat autisme fundamenteel  ingrijpt in het leven van en met die persoon, hoe subtiel dat autisme ook aanwezig kan zijn. Daarom zeggen we dat autisme een handicap is. Die zich zo verscheiden manifesteert, dat er niet zoiets bestaat als een “typisch autistisch gedrag”.

Hoe uit autisme zich ?

In het algemeen uit autisme zich op 3 gebieden :

1)      Sociaal gedrag

-         moeilijk contact maken met andere kinderen

-         gebrek aan oogcontact / staren

-         gebrek aan invoelingsvermogen

-         afstand houden

-         heel goed in activiteiten waarbij geen sociaal inzicht nodig is

-         hoofdzakelijk aandacht of interesse voor de niet-sociale aspecten van mensen bv. voornamelijk geïnteresseerd in feitelijke gegevens van mensen. Zo is Piet uren bezig met een adressenlijst van klasgenootjes met daarop hun geboortedatum en telefoonnummer…

2)      Communicatie

-         een beperkte of eigenaardige woordenschat; soms is er integendeel  een heel uitgebreide woordenschat

-         onophoudelijk over hetzelfde onderwerp praten

-         letterlijk herhalen van woorden en zinnen

-         zich moeilijk uitdrukken.  Wanneer bv. Mieke  van school thuiskomt, kruipt ze onder de tafel of achter de zetel, totaal ontredderd. Het kost dan heel wat moeite voor haar ouders om aan de weet te komen wat de reden is van haar gedrag.

3) Gebrek aan verbeelding en soepelheid

-         steeds dezelfde activiteiten herhalen

-         weerberichten / rekeningen bewaren ( of iets dergelijks)

-         voorwerpen steeds op rijen leggen bv. autootjes, legoblokken….  Rampzalig als er gepoetst moet worden….

-         Activiteiten volgens een vast en onveranderlijk ritueel uitvoeren

-         Verbanden leggen waar er geen horen. Zo kreeg Jens tijdens het badritueel een geschenkje van zijn peter omdat hij de volgende dag voor opname naar het ziekenhuis moest. Bij elk volgend bad, vroeg hij dan ook steevast of zijn peter nu geen pakje kwam brengen…..

Wat is de oorzaak van autisme ?

Vroeger gaf men de schuld aan de ouders, zij waren zogezegd “gevoelsarm”. Het was toen gangbaar om bij probleemkinderen te denken aan een “falende” ouder. Gelukkig is deze opvatting nu weerlegd, alhoewel de reactie van de omgeving nog zeer kwetsend kan zijn voor de ouders die al af te rekenen hebben met een groot verdriet. Commentaar als “Moest ik dat kind een week bij mij hebben, ik krijg het er allemaal wel uit” of “Die ouders verbeelden zich wel wat” of “Ze moeten ze nog wat meer toegeven”zijn nog altijd schering en inslag.

Ouders van kinderen met autisme zijn net zulke liefhebbende, zorgende en vaardige ouders als alle anderen.

Tot op vandaag is er nog geen eenduidige oorzaak gevonden. Er zijn wel een aantal aandoeningen  aan het licht gebracht die autisme kunnen veroorzaken.

-         erfelijkheidsfactoren

-         virale infecties bv. rubella

-         complicaties tijdens de zwangerschap en geboorte bv. zuurstoftekort

-         sommige syndromen die meestal een verstandelijke handicap veroorzaken kunnen gepaard gaan met autisme bv. syndroom van Down

Niet bij alle mensen met autisme is de oorzaak momenteel te achterhalen. Een verfijning van de diagnostische instrumenten kan wellicht nog andere biologische factoren aan het licht brengen.

Komt autisme nu meer voor dan vroeger ?